انواع نوشیدنی با قهوه؛ تفاوت تمام نوشیدنی های کافه
وقتی منوی یک کافه را باز می کنید، با فهرستی از اسم های ایتالیایی، اسپانیایی و انگلیسی رو به رو می شوید که ظاهراً شبیه هم اند؛ اما هر کدام ترکیب و نسبت مخصوص خودشان را دارند. اینکه «کورتادو» با «ماکیاتو» چه فرقی دارد یا لاته و فلت وایت را چه چیزی از هم جدا می کند، با شناخت انواع نوشیدنی با قهوه روشن می شود.
خبر خوب اینکه بیشتر این نوشیدنی ها از چند جزء ساده ساخته می شوند: یک یا دو شات اسپرسو، آب، شیر و کمی فوم یا افزودنی. تفاوت اصلی در مقدار و ترتیب همین اجزاست.
در این راهنمای دیزولند، انواع نوشیدنی قهوه را که در کافه ها سرو می شود دسته بندی کرده ایم و برای هر کدام ترکیب اصلی را نوشته ایم تا بدانید چه سفارش بدهید یا چه چیزی را خودتان درست کنید.
قبل از شروع؛ چهار جزء اصلی در بیشتر نوشیدنی های قهوه
تقریباً هر نوشیدنی با قهوه ترکیبی از اجزای زیر است. اگر این چهار مورد را بشناسید، خواندن بقیه فهرست ساده تر می شود:
نسبت هایی که در ادامه می خوانید، نسبت های استاندارد و رایج اند. هر کافه ممکن است حجم فنجان یا تعداد شات ها را کمی تغییر بدهد؛ نوشیدنی های دارای الکل هم در این فهرست نیامده اند.
فهرست کامل انواع نوشیدنی قهوه به تفکیک دسته
۱. نوشیدنی های بدون شیر؛ پایه اسپرسو
این گروه ساده ترین انواع نوشیدنی با قهوه است. اگر طعم اصلی قهوه را دوست دارید، از اینجا شروع کنید.
اسپرسو (Espresso)
آب داغ پرفشار از میان قهوه آسیاب شده ریز عبور می کند و یک شات کوچک، غلیظ و دارای کرما (crema یا کف قهوه ای رنگ) می سازد. تقریباً همه نوشیدنی های شیری با همین شات شروع می شوند.
ترکیب: قهوه آسیاب شده ریز + آب داغ تحت فشار؛ یک شات، حدود ۳۰ میلی لیتر.
دوپیو (Doppio)
دوپیو یعنی «دو تایی». همان اسپرسوست، با دو برابر مقدار که به آن دبل اسپرسو هم می گویند؛ در بسیاری از کافه ها شات پایه نوشیدنی های بزرگ تر هم همین است.
ترکیب: ۲ شات اسپرسو در یک فنجان.
ریسترتو (Ristretto)
ریسترتو شات «کم حجم تر» است؛ با همان مقدار قهوه اما آب کمتر. نتیجه، نوشیدنی کم حجم تر و غلیظ تر با تلخی کمتر از اسپرسوی معمولی است.
ترکیب: قهوه آسیاب شده ریز + آب کمتر از اسپرسو؛ حدود ۱۵ تا ۲۰ میلی لیتر.
لونگو (Lungo)
برعکس ریسترتو، لونگو «پرحجم تر» است. آب بیشتری از قهوه عبور می کند و نوشیدنی حجیم تر و ملایم تر از اسپرسو به دست می آید.
ترکیب: همان مقدار قهوه + آب بیشتر از اسپرسو؛ حدود ۵۰ تا ۶۰ میلی لیتر.
آمریکانو (Americano)
آمریکانو اسپرسوی رقیق شده با آب داغ است؛ حجمی شبیه قهوه فیلتر (قهوه ی دمی با صافی) دارد، اما با پایه اسپرسو ساخته می شود.
ترکیب: ۱ یا ۲ شات اسپرسو + آب داغ تا رسیدن به حجم یک فنجان معمولی.
لانگ بلک (Long Black)
در لانگ بلک ترتیب عوض می شود: اول آب داغ در فنجان ریخته می شود و اسپرسو روی آن قرار می گیرد. به این ترتیب کرما بهتر روی سطح می ماند و عطر نوشیدنی پر رنگ تر است.
ترکیب: آب داغ + ۲ شات اسپرسو (اسپرسو آخر اضافه می شود).
۲. نوشیدنی های شیری؛ از ماکیاتو تا کاپوچینو
بیشتر نام هایی که در منوی کافه می بینید در همین دسته اند. فرق ها را در مقدار شیر، ضخامت فوم و تعداد شات ها باید دید.
ماکیاتو (Espresso Macchiato)
ماکیاتو در ایتالیایی یعنی «لکه دار»؛ اسپرسویی که فقط یک لکه فوم شیر رویش نشسته است. شیر آن قدر کم است که طعم قهوه همچنان غالب می ماند.
ترکیب: ۱ شات اسپرسو + یک قاشق فوم شیر.
کورتادو (Cortado)
کورتادو از فعل اسپانیایی «بریدن» آمده است؛ یعنی شیر شدت اسپرسو را می شکند، بی آنکه نوشیدنی شیری و سنگین شود. فوم در آن بسیار کم است.
ترکیب: ۱ تا ۲ شات اسپرسو + شیر بخار هم حجم اسپرسو (تقریباً ۱ به ۱).
پیکولو لاته (Piccolo Latte)
پیکولو یعنی «کوچک». این نوشیدنی در لیوان کوچک سرو می شود و برای کسی مناسب است که لاته می خواهد اما حجم زیاد نه.
ترکیب: ۱ شات ریسترتو + شیر بخار گرم در لیوان کوچک.
فلت وایت (Flat White)
فلت وایت که ریشه آن را به استرالیا و نیوزیلند نسبت می دهند که از لاته، قهوه ای تر است. شیر آن با فوم بسیار نازک و مخملی (میکرو فوم) آماده می شود و فنجانش معمولاً کوچک تر از لاته است.
ترکیب: ۲ شات اسپرسو (یا ریسترتو) + شیر بخار با فوم نازک.
کاپوچینو (Cappuccino)
کاپوچینو سه قسمتی است و فوم ضخیم تری از لاته دارد؛ به همین دلیل سبک تر حس می شود و طعم قهوه در آن بیشتر به چشم می آید.
ترکیب: ۱ تا ۲ شات اسپرسو + شیر بخار + فوم ضخیم؛ تقریباً یک سوم از هر کدام.
کافه لاته (Caffè Latte)
لاته در ایتالیایی یعنی «شیر». این نوشیدنی پرطرفدار شیر زیادی دارد و روی آن فقط یک لایه نازک فوم می نشیند؛ نتیجه، طعمی ملایم و شیری است.
ترکیب: ۱ تا ۲ شات اسپرسو + شیر بخار زیاد (معمولاً ۳ تا ۴ برابر اسپرسو) + لایه نازک فوم.
لاته ماکیاتو (Latte Macchiato)
در اینجا ترتیب برعکس لاته است: اول شیر در لیوان بلند ریخته می شود و اسپرسو آرام روی آن می نشیند. به این ترتیب سه لایه جدا از هم دیده می شود.
ترکیب: شیر بخار + فوم + ۱ شات اسپرسو که آخر اضافه می شود و در لیوان بلند سرو می شود.
کافه او لِه (Café au Lait)
برخلاف لاته که پایه اش اسپرسوست، «کافه او له» فرانسوی با قهوه دمی ساخته می شود. طعمی سبک تر و کم غلظت تر دارد.
ترکیب: قهوه فیلتر (دمی) + شیر گرم؛ تقریباً ۱ به ۱.
کافه بومبون (Café Bombón)
نوشیدنی شیرین و دو لایه ای اسپانیایی؛ شیر عسلی ته لیوان می نشیند و اسپرسو روی آن قرار می گیرد. اغلب در لیوان شیشه ای کوچک سرو می شود تا لایه ها دیده شوند.
ترکیب: ۱ شات اسپرسو + شیر غلیظ شده شیرین (Sweetened Condensed Milk)؛ تقریباً ۱ به ۱.
اسپانیش لاته (Spanish Latte)
نسخه شیرین و پرحجم تر بومبون است؛ شیر معمولی هم به آن اضافه می شود و نوشیدنی شبیه لاته شیرین می شود. معمولاً هم گرم سرو می شود و هم با یخ.
ترکیب: ۱ تا ۲ شات اسپرسو + شیر + شیر غلیظ شده شیرین.
اسپرسو کون پانا (Espresso Con Panna)
«پانا» یعنی خامه. این نوشیدنی همان اسپرسوی ساده است که یک تاج خامه روی آن گذاشته اند؛ ملایم تر و کمی شیرین تر از اسپرسو.
ترکیب: ۱ شات اسپرسو + یک لایه خامه فرم گرفته.
ماروکینو (Marocchino)
این نوشیدنی کوچک ایتالیایی از لایه های کاکائو، اسپرسو و کف شیر تشکیل می شود. اگر ماکیاتو را به تنهایی تلخ می دانید و طعم شکلات را دوست دارید، احتمالاً از این نوشیدنی لذت می برید.
ترکیب: پودر کاکائو ته فنجان + ۱ شات اسپرسو + فوم شیر + کمی پودر کاکائو روی آن.
۳. نوشیدنی های دسری و طعم دار
اگر سراغ نوشیدنی شیرین تر می گردید، این گروه را ببینید. شکلات، سیروپ یا بستنی طعم قهوه را نرم تر و دسری تر می کند.
موکا (Caffè Mocha)
موکا ترکیب قهوه و شکلات است؛ شبیه لاته، اما با شکلات. گاهی با خامه و پودر کاکائو تزئین میشود.
ترکیب: ۱ تا ۲ شات اسپرسو + سس یا پودر شکلات + شیر بخار (+ خامه).
وایت موکا (White Mocha)
همان موکاست، اما به جای شکلات تلخ یا شیری از شکلات سفید استفاده می شود؛ شیرین تر و کرمی تر.
ترکیب: ۱ تا ۲ شات اسپرسو + سس شکلات سفید + شیر بخار (+ خامه).
کارامل ماکیاتو (Caramel Macchiato)
با ماکیاتوی ایتالیایی اشتباه نگیرید. این نوشیدنی بیشتر شبیه لاته وانیلی است که اسپرسو و سس کارامل روی آن ریخته میشود.
ترکیب: شیر بخار + سیروپ وانیل + ۱ تا ۲ شات اسپرسو + سس کارامل روی آن.
لاته های طعم دار (Flavored Latte)
در بیشتر کافه ها می توانید لاته را با سیروپ های مختلف سفارش بدهید؛ مثلاً وانیل، فندق، کارامل یا دارچین. ساختار نوشیدنی همان لاته است و فقط شربت به آن اضافه می شود.
ترکیب: ۱ تا ۲ شات اسپرسو + سیروپ طعم دار + شیر بخار + فوم.
افوگاتو (Affogato)
افوگاتو یعنی «غرق شده»؛ بستنی وانیلی که در اسپرسوی داغ غرق می شود. هم دسر حساب می شود و هم نوشیدنی.
ترکیب: یک اسکوپ بستنی وانیل + ۱ شات اسپرسوی داغ که روی بستنی ریخته می شود.
کافه گلاسه (Café Glacé)
کافه گلاسه قهوه سرد را با بستنی ترکیب می کند و بیشتر شبیه یک شیک قهوه است. معمولاً با خامه و سس هم سرو می شود.
ترکیب: قهوه یا اسپرسوی سرد + یک اسکوپ بستنی وانیل (+ خامه و سس).
۴. نوشیدنی های سرد و یخی
در فصل گرم، نوشیدنی با قهوه سرد پرطرفدارتر می شود. بعضی از این ها نسخه یخی همان نوشیدنی های گرم اند و بعضی روش دم آوری مخصوص خودشان را دارند.
آیس آمریکانو (Iced Americano)
نسخه سرد آمریکانو؛ سبک، خنک و بدون شیر.
ترکیب: ۱ تا ۲ شات اسپرسو + آب سرد + یخ.
آیس لاته (Iced Latte)
لاته ای که با شیر سرد و یخ ساخته می شود. فوم ندارد و طعمش سبک و شیری است.
ترکیب: ۱ تا ۲ شات اسپرسو + شیر سرد + یخ.
آیس موکا (Iced Mocha)
نسخه سرد موکا که اغلب با خامه و سس شکلات روی آن سرو می شود.
ترکیب: ۱ تا ۲ شات اسپرسو + سس شکلات + شیر سرد + یخ (+ خامه).
شیکراتو (Shakerato)
نوشیدنی ایتالیایی که با تکان دادن شدید در شیکر ساخته می شود. نتیجه، قهوه ای سرد، خنک و کف دار است.
ترکیب: ۱ تا ۲ شات اسپرسو + یخ + کمی شکر یا شربت؛ در شیکر تکان داده و صاف می شود.
اسپرسو تونیک (Espresso Tonic)
ترکیبی غیرمنتظره اما محبوب؛ اسپرسو روی آب تونیک سرو می شود و نوشیدنی گازدار و کمی تلخ و ترش می شود.
ترکیب: آب تونیک + یخ + ۱ شات اسپرسو که آخر اضافه می شود (گاهی با برش لیمو).
کلد برو (Cold Brew)
کلد برو بدون حرارت دم می شود؛ قهوه ساعت ها در آب سرد می ماند و بعد صاف می شود. طعمش معمولاً نرم تر و کمی تلخ تر از قهوه یخی معمولی است.
ترکیب: قهوه آسیاب درشت + آب سرد یا دمای اتاق؛ ۱۲ تا ۲۴ ساعت دم کشیدن، سپس صاف‌کردن.
نایترو کلد برو (Nitro Cold Brew)
کلد برویی که با گاز نیتروژن حل شده است. بافتی خامه ای و کف دار دارد و معمولاً بدون یخ و روی شیر ریخته نمی شود.
ترکیب: کلد برو + گاز نیتروژن، با شیر مخصوص (Tap) سرو می شود.
دالگونا کافی (Dalgona Coffee)
نوشیدنی کف دار و پرطرفدار که با هم زدن مواد تا غلیظ شدن آماده می شود و روی شیر سرد قرار می گیرد.
ترکیب: قهوه فوری + شکر + آب داغ (به نسبت مساوی) تا کف غلیظ شود + شیر سرد و یخ.
فراپه (Frappé)
فراپه یونانی است و با تکان دادن قهوه فوری، آب و شکر کف دار می شود. معمولاً روی یخ سرو می شود و گاهی شیر هم دارد.
ترکیب: قهوه فوری + آب سرد + شکر (اختیاری: شیر) که با شیکر یا همزن کف دار می شود + یخ.
قهوه ویتنامی (Cà Phê Sữa Đá)
قهوه ای قوی و شیرین. اغلب با قهوه دمی غلیظ و فیلتر مخصوص فلزی ساخته می شود.
ترکیب: قهوه غلیظ + شیر غلیظ شده شیرین + یخ.
۵. قهوه های دمی و سنتی
در کافه هایی که روی قهوه تخصصی (Specialty Coffee) تمرکز دارند، علاوه بر نوشیدنی های اسپرسویی، قهوه های دمی هم دیده می شوند. این روش ها بدون ماشین اسپرسو ساخته می شوند و فقط به قهوه آسیاب شده و آب داغ نیاز دارند.
قهوه فیلتر یا دمی (Filter / Drip Coffee)
آب داغ آرام روی قهوه آسیاب شده ریخته و از فیلتر صاف می شود. روش هایی مثل V60 و کمکس (Chemex) در همین دسته اند و طعم های ظریف دانه قهوه را بهتر نشان می دهند.
ترکیب: قهوه آسیاب متوسط + آب داغ که به‌صورت چکه ای از فیلتر عبور می کند.
فرنچ پرس (French Press)
قهوه چند دقیقه در آب داغ می ماند و بعد با فشار یک صافی فلزی از آب جدا می شود. نوشیدنی پرحجم و کامل تر از قهوه فیلتر می شود.
ترکیب: قهوه آسیاب درشت + آب داغ؛ حدود ۴ دقیقه دم کشیدن و سپس پرس.
ایروپرس (AeroPress)
دستگاه کوچک و قابل حملی که با فشار هوا قهوه را از فیلتر عبور می دهد. بین قهوه فیلتر و اسپرسو قرار می گیرد و برای سفر و کمپ هم مناسب است.
ترکیب: قهوه آسیاب‌شده + آب داغ + فشار دستی پیستون.
موکاپات (Moka Pot)
قهوه ساز استوانه ای که روی شعله می نشیند. بخار آب را از قهوه عبور می دهد و نوشیدنی غلیظی شبیه اسپرسو می سازد، هرچند فشار آن کمتر از دستگاه اسپرسو است.
ترکیب: قهوه آسیاب ریز تا متوسط + آب در مخزن پایین؛ با حرارت مستقیم.
قهوه ترک (Turkish Coffee)
قهوه ترک در ظرف مسی کوچکی به نام Cezve روی حرارت ملایم دم می شود و صاف نمی شود؛ پس ته نشین قهوه در فنجان می ماند. معمولاً کف روی آن می نشیند و آرام نوشیده می شود.
ترکیب: قهوه بسیار نرم (پودری) + آب سرد + شکر (اختیاری)؛ پخته شده روی حرارت ملایم.
قهوه عربی (Arabic Coffee)
قهوه ای با برشته کاری روشن که معمولاً با هل عطرآگین می شود و در فنجان های کوچک سرو می شود. شیر یا شکر معمولاً به آن اضافه نمی شود.
ترکیب: قهوه کم برشته + آب + هل (گاهی زعفران).
تفاوت نوشیدنی های شیری در یک نگاه
برای اینکه هنگام سفارش دچار سردرگمی نشوید، جدول زیر نوشیدنی های شیری رایج را کنار هم گذاشته است:
| نوشیدنی | اسپرسو | شیر بخار | فوم | سرو |
|---|---|---|---|---|
| ماکیاتو | ۱ شات | ندارد | یک قاشق | فنجان کوچک |
| کورتادو | ۱ تا ۲ شات | هم حجم اسپرسو | بسیار کم | لیوان یا فنجان کوچک |
| فلت وایت | ۲ شات | متوسط | نازک و مخملی | فنجان متوسط |
| کاپوچینو | ۱ تا ۲ شات | متوسط | ضخیم | فنجان متوسط |
| لاته | ۱ تا ۲ شات | زیاد | نازک | لیوان یا فنجان بزرگ |
| لاته ماکیاتو | ۱ شات | زیاد | متوسط | لیوان بلند، لایه لایه |
| موکا | ۱ تا ۲ شات | متوسط | کم، همراه شکلات | لیوان یا فنجان بزرگ |
خودتان این نوشیدنی ها را بسازید
چون پایه بیشتر این فهرست اسپرسوست، با یک اسپرسو ساز مسافرتی می توانید بخشی از آن ها را بیرون از کافه هم تجربه کنید: آمریکانو با افزودن آب داغ، آیس آمریکانو یا آیس لاته با یخ و شیر سرد، و لاته ساده با شیر گرم شده. مدل ها از نظر نوع قهوه (کپسول یا قهوه آسیاب شده)، ظرفیت و روش شارژ فرق دارند؛ پس پیش از انتخاب به نوع قهوه ای که معمولاً مصرف می کنید فکر کنید.
اگر اهل سفر و طبیعت گردی هستید، می توانید نگاهی به چک لیست وسایل کمپینگ بیندازید تا ببینید علاوه بر اسپرسو ساز پرتابل، چه وسایل دیگری برای سفرتان لازم دارید.
جمع بندی
برای انتخاب بین انواع نوشیدنی با قهوه لازم نیست همه اسم ها را حفظ کنید؛ یک قاعده ساده کافی است. اگر طعم خالص قهوه را می خواهید، اسپرسو، آمریکانو یا قهوه دمی انتخاب کنید. اگر ملایم تر می خواهید، کاپوچینو یا لاته و اگر قهوه ای تر، فلت وایت یا کورتادو سفارش بدهید. برای طعم شیرین تر به موکا یا اسپانیش لاته و برای روزهای گرم به کلد برو یا آیس لاته نگاه کنید.
سوالات متداول
تفاوت لاته و کاپوچینو چیست؟
لاته شیر بیشتری دارد و فوم آن نازک است؛ کاپوچینو فوم ضخیم تر و شیر کمتری دارد و طعم قهوه در آن پررنگ تر حس می شود.
فلت وایت با لاته چه فرقی دارد؟
فلت وایت معمولاً با دو شات اسپرسو و فوم نازک ساخته می شود و در فنجان کوچک تری سرو می شود، پس قهوه ای تر است. لاته شیر بیشتری دارد و ملایم تر است.
آمریکانو و لانگ بلک چه تفاوتی دارند؟
تفاوت در ترتیب ریختن است: در آمریکانو اسپرسو روی آب داغ ریخته می شود، اما در لانگ بلک اول آب می آید و اسپرسو آخر روی آن قرار می گیرد تا کرما بهتر حفظ شود.
کدام نوشیدنی های قهوه بدون شیر هستند؟
اسپرسو، دوپیو، ریسترتو، لونگو، آمریکانو، لانگ بلک، قهوه دمی، قهوه ترک، قهوه عربی و کلد برو در حالت ساده شیر ندارند.
کلد برو با آیس آمریکانو یکی است؟
خیر. آیس آمریکانو با اسپرسوی داغ ساخته می شود و بعد با آب و یخ سرد می شود؛ اما کلد برو از ابتدا بدون حرارت و طی ۱۲ تا ۲۴ ساعت دم می شود و طعمی نرم تر دارد.
تایید شده توسط دیجیکالا